काठमाडाैं, ३० कार्तिक । फक्ताङ्लुङ गाउँपालिका अन्तर्गत घुँसा र फलेटारमा गरिएको स्याउ खेतीको परीक्षण सफल भएको छ। इटालीबाट ल्याइएका स्याउका बिरुवा फलेटार र घुँसामा रोपिएका थिए, जुन विश्वको तेस्रो उच्च शिखर कञ्चनजङ्घाको बेस क्याम्प प्रवेशद्वारमा पर्छ। छ महिनाभित्रै फल लग्न थालेपछि स्थानीयहरू उत्साहित भएका छन्।
यस सफल परीक्षणले व्यावसायिक स्याउ खेतीको नयाँ सम्भावना न केवल ताप्लेजुङका कृषकका लागि, तर पूरै पूर्वी हिमालय क्षेत्रका लागि देखाएको छ।
घुँसामा पहिलो पटक स्याउ खेती परीक्षण गरिएको हो। यसका लागि ‘Fuji’ र ‘Golden Delicious’ जातका स्याउका बिरुवा इटालीबाट ल्याइए र मनाङ एग्रो फार्मसँगको समन्वयमा रोपिएको थियो।
मोडल बगैंचा र जैविक व्यवस्थापन
सतत् पारिस्थितिक कृषि प्रणाली कार्यक्रम अन्तर्गत फलेटार र घुँसामा दुई रोपनी जमिनमा मोडल स्याउ बगैंचा स्थापना गरिएको छ। घुँसाको मोडल बगैंचामा:
जापानी Fuji (महिला) ६० बिरुवा
Golden Delicious (पुरुष) १० बिरुवा
Kala (पुरुष) १० बिरुवा
बगैंचामा मधुमक्खी र कुखुरा पालन गरिएको छ जसले स्याउ फूलको परागण र माटो उर्वर बनाउन सहयोग गरेको छ।
स्थानीय प्रतिक्रिया र आगामी योजना
घुँसाका स्थानीय नुपुदुन्डुक शेर्पा आफ्नो स्याउ बगैंचा विस्तार गर्ने योजना बनाइरहेका छन्। उनले भने, “घुँसा र फलेटारमा रोपिएका स्याउ स्वादिष्ट छन्। अब हामी घुँसामा पनि स्याउ खेती गर्ने योजना बनाउँदैछौँ।”
माटो र फलको गुणस्तर परीक्षण
चार वर्षअघि स्विजरल्यान्डमा फलेटार र घुँसाको माटो परीक्षण गरी स्याउ खेतीका लागि उपयुक्तता अध्ययन गरिएको थियो। साथै, उत्पादन भएका स्याउको स्वाद, दाना र चिनीको मात्रा परीक्षण स्विजरल्यान्डको विशेषज्ञ टोलीले गरी सकारात्मक परिणाम दिएको छ।
यस सफल प्रयोगले पूर्वी हिमालय क्षेत्रका किसानहरूका लागि व्यावसायिक स्याउ खेतीमा अवसर खुल्ने अपेक्षा गरिएको छ।
