
✍️राजन थापा
काठमाडौं । नेपालमा पहिलोपटक मुख, दाँत, जबडा तथा अनुहारसम्बन्धी सबैखाले जटिल शल्य–उपचारका लागि समर्पित Oral & Maxillofacial अस्पताल निर्माण हुने भएको छ। दन्त स्वास्थ्य क्षेत्रमा सक्रिय ओं समाज डेण्टल अस्पतालले काठमाडौंको चाहाबेलमा स्थापित गर्दै गरेको यो अस्पताल नेपालमा विशेष उपचार संरचनाको अभावले विदेश जान बाध्य हुँदै आएका हजारौँ बिरामीका लागि नयाँ आशा बनेको छ।
नेपालमा प्रारम्भिक रूपमा त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पताल (TU Teaching Hospital) ले Maxillofacial service सुरु गरे पनि यस्तो सेवाका लागि छुट्टै, अत्याधुनिक, विशेषज्ञ मात्रामै समर्पित संरचना भने कहिल्यै बनेको थिएन। यही अभावलाई टार्न र देशमै गुणस्तरीय सेवा सहज बनाउने उद्देश्यसहित ओं समाज डेण्टल अस्पतालले ‘नेपालकै पहिलो पूर्ण Maxillofacial Dedicated Hospital’ स्थापनाको घोषणा गरेको हो।
अस्पतालका वरिष्ठ मुख–जबडा तथा अनुहार शल्य विशेषज्ञ डा. सुवास घिमिरेका अनुसार नेपालमा अनुहार चोट–पटक, जबडा भाँचिने, क्यान्सर, मुखभित्रका ट्यूमर, संक्रमण, तथा जन्मजात विकृतिका केस अत्यधिक देखिन्छन्। डा. सुवास भन्छन्, “यस्ता जटिल समस्या सामान्य दन्त चिकित्सक वा सामान्य सर्जनले समाधान गर्न सक्दैनन्। यसका लागि विशेष प्रशिक्षण प्राप्त Maxillofacial विशेषज्ञ, अत्याधुनिक उपकरण र पूर्ण संरचना आवश्यक हुन्छ।” उनका अनुसार नेपालका धेरै बिरामी विगत वर्षहरूमा भारत, थाइल्यान्ड वा तेस्रो मुलुकमा महँगो खर्चमा उपचार गर्न बाध्य थिए।
“अब नेपालीहरूले उपचारका लागि विदेश धाउनुपर्ने आवश्यकता रहँदैन। हामी नेपालमै सुरक्षित, किफायती र विश्वस्तरको सेवा दिन सक्षम छौँ,” घिमिरेले स्पष्ट रूपमा बताए। Oral & Maxillofacial Surgery के हो ? डा. सुवासका अनुसार यो दन्त विज्ञान र शल्य–चिकित्साको अत्यन्त उन्नत र जटिल शाखा हो। यसले निम्न उपचारहरू सम्हाल्छः
– अनुहार दुर्घटना तथा जबडा भाँचिने
– मुखभित्रका संक्रमण तथा गम्भीर इन्फेक्सन
– क्यान्सर, ट्यूमर तथा रोग निदान
– टिस्यु र हड्डी पुनर्निर्माण
– अनुहार–हड्डी असन्तुलन तथा Orthognathic Surgery
– दन्त–जबडा मिलान सुधार
– जटिल दन्त–इम्प्लान्ट तथा पूर्ण मुख पुनर्निर्माण
उनका अनुसार यो सेवा नेपालमा धेरै आवश्यक छ, किनकि “यातायात दुर्घटना वृद्धि, औद्योगिक दुर्घटना, मुख क्यान्सरका केस, जन्मजात विकृति र मुखभित्रका संक्रमणले धेरै नागरिक प्रभावित छन्। यस्ता समस्यामा छिटो, सही र विशेषज्ञ उपचार नभए जीवन नै जोखिममा पर्न सक्छ।” अत्याधुनिक सुविधासहितको नयाँ अस्पताल चाहाबेलमा बन्ने यस अस्पतालमा निम्न सुविधा रहने बताइएको छः
– आधुनिक अपरेशन थिएटर
– 3D डिजिटल इमेजिङ तथा स्क्यान
– इन–हाउस ल्याब
– ICU तथा आपतकालीन कक्ष
– एनिस्थेसिया विभाग
– Facial Trauma Unit
– Post-operative recovery ward
डा. सुवासका अनुसार अस्पतालले नेपालकै स्तरमा ‘Complete Maxillofacial Care’ दिने लक्ष्य बनाएको छ। ओं समाज डेण्टलको निरन्तर सेवा यात्रा ओं समाज डेण्टल अस्पतालले विगत केही वर्षयता चाबहिल, नैकाप, बनस्थलि सातदोबाटो बर्दिबासलगायत स्थानहरूमा किफायती, भरपर्दो र पहुँचयोग्य दन्त सेवा प्रदान गर्दै आएको छ।
नियमित निःशुल्क स्वास्थ्य शिविर, जनचेतना कार्यक्रम र कम लागतमा गुणस्तरीय दन्त उपचारका कारण संस्थाले जनविश्वास कमाएको छ। नयाँ संरचना सञ्चालनमा आएपछि ओं समाज डेण्टल अस्पताल नेपालमै पहिलो समर्पित Maxillofacial अस्पतालको रूपमा स्थापित हुने छ। यसले स्वदेशमै विश्वस्तरको उपचार उपलब्ध गराएर समाजका हजारौँ बिरामीलाई राहत मिल्ने अपेक्षा गरिएको छ।

